Wat willen wij met onze jongeren?

Een leerling die zelfmoord pleegt omdat hij gepest wordt op school en een extremistische aanslag gepleegd door geradicaliseerde jongeren, wat hebben die voorvallen met elkaar gemeen?

Nederland vertoont twee weken lang het gedrag van een opgewonden teefje, we blaffen en keffen er op los. Vervolgens wijzen we in onze zoektocht naar schuld en oorzaak naar het onderwijs. Daar moet wat gebeuren. Drie maanden later hoor je niemand meer en ligt er ergens een protocol in een laatje. Tot het volgende voorval.

Onze jongeren groeien op in een ingewikkelde tijd. Door internet zijn ze op de hoogte van alles. Hoe gezellig is de wereld waar ze in opgroeien? Elke jaar besteden we 400 miljard euro aan wapens, kindsoldaten nemen overal toe, zo ook gewapende conflicten. We plegen roofbouw op de aarde, schrijnende armoe naast excessieve rijkdom, roofbouw en broeikaseffect. We laten de ene mens opereren aan zijn hart al is ie de 90 gepasseerd want hij woont hier en laten hele bevolkingsgroepen sterven aan Ebola want zij leven daar.

We leren jongeren door de eindeloze reclame die ze dagelijks via tv, internet en smartphones bereikt, dat ze van alles moeten hebben en zijn. Om mee te doen moeten ze de nieuwste telefoon, tablet, auto, kleren hebben en straks een mooie villa. Al op de basisschool is het meer een populariteitswedstrijd dan een ondersteunende inspirerende leeromgeving.

Vinden we het echt raar dat jongeren verharden, cynisch worden, egocentrisch worden?
Ouders moeten ook aan het plaatje voldoen dus de meesten werken zich een ongeluk om net aan de eindjes aan elkaar te kunnen knopen. Magnetronkinderen zijn gewoon geworden. Infostress valt ook de ouders aan via Facebook, Twitter, Youtube en de eindeloze mailstroom. Welke ouders maken nog dagelijks tijd voor individuele aandacht en goede gesprekken over het leven?

Dan moeten scholen dat gat maar opvullen. Docenten zouden wel willen maar kom op nou mensen: klassen van 30 leerlingen? Is er iemand die gelooft dat dat goed werkbaar is? Docenten zijn over het algemeen overwerkt. Het is al heel wat dat ze de klassen in durven en hun lessen voorbereiden. Maar eigenlijk verwachten we dat ze kunnen coachen, entertainen, orde houden, individuele begeleiding geven en nog even een vak doceren.

Daarnaast ook nog tijd en ruimte maken om met hun klassen echte gesprekken te voeren en te werken aan persoonlijke ontwikkeling…, dat is te veel gevraagd. Of niet…?

We zeggen allemaal dat we het anders willen. Stop het pesten! Begeleid jongeren in hun talentontwikkeling! Geef ze persoonlijke aandacht! Creëer maatschappelijke betrokkenheid! Help ze om betrokken en behulpzame burgers te worden!

Nou mensen hier is een nieuwsflash voor jullie. Dat betekent investeren. Tijd en geld.

Zes jaar geleden starten wij met een programma PeaceMasters. Dit programma helpt scholen en docenten om ruimte in de school te maken voor de leerling. Docenten krijgen een beetje training en gaan aan de slag met een digitale leeromgeving waarmee alle onderwerpen aan bod komen die jongeren bezig houden. Ze mogen vertellen wat ze voelen en ervaren door het gebruik van dialoogtechnieken en wat zie je? Binnen een paar lessen is er een verbondenheid die nog nooit eerder op scholen werd ervaren. Vanuit die veilige warme en inspirerende omgeving gaan jongeren aan de slag. Ze leren sociale vaardigheden (feedback geven en ontvangen, omgaan met groepsdruk et cetera) en ze gaan via projecten op een positieve manier bijdragen aan de wereld. Ze maken hun eigen leven leuker, ze pimpen hun leefomgeving en investeren in de wereld daarbuiten. Zodra je namelijk naar jongeren luistert ontdek je dat daar de hoop ligt voor onze toekomst. Doe nou niet alsof zij het probleem zijn maar haal die boter van je hoofd.

Wij zien dagelijks dat het kan. Dat het werkt. Dat scholen liefdevolle plekken kunnen zijn waar onze jongeren in geborgenheid kunnen zoeken naar zichzelf en hun plek in de wereld. Maar wel dankzij een stel idealisten (wij van PeaceMasters) en scholen die hier echt werk van maken. Zij investeren hier echt tijd, geld en energie in. Gelukkig zien we dat de scholen die meedoen ervaren dat deze investering zichzelf onmiddellijk terugverdient.

Maar ouders, politiek, roeptoeters en scholen van Nederland, vanzelf gaat het niet gebeuren. Doe dus mee en investeer in onze jongeren in plaats van ze onterecht af te branden.

Shrinath van Praag